حوزه باید مرکز نوآوری تمدنی شود

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی گفت:طلاب و روحانیون با حضور میدانی خود، علاوه بر فعالیت مستقیم، موجب ایجاد انگیزه در سایر اقشار جامعه نیز شده‌اند. ما یک وظیفه مهم برای حوزه و روحانیت قائل هستیم و آن، تربیت «مجاهد فرهنگی» و ایجاد انگیزه در دیگران است؛ چرا که حجم وظایف موجود در جامعه به‌ قدری گسترده است که حوزه به‌ تنهایی قادر به انجام آن‌ها نیست.

مقایسه با «منشور روحانیت» امام خمینی

حجت الاسلام  حریزاوی، قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی امروز  (۸ اردیبهشت) در نشست تشریح برنامه‌های "اولین سالگرد صدور بیانیه (حوزه پیشرو و سرآمد)" با اشاره به اهمیت پیام سال گذشته (۱۴۰۴) که از سوی رهبر شهید، به مناسبت برگزاری همایش بین‌المللی صدمین سالگرد باز تأسیس حوزه علمیه قم، بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد» صادر شد گفت: این پیام که درواقع، یک متن راهبردی درباره نقش، جایگاه و آینده حوزه‌های علمیه و متنی بود که بیشتر از یک پیام مناسبتی، به عنوان «نقشه راه» برای حوزه‌ها در نظر گرفته می‌شد. ایشان در این بیانیه علاوه‌ بر مرور گذشته حوزه‌های علمیه، به نقد وضعیت فعلی آنها نیز پرداختند و مسیر آینده را نیز ترسیم کردند. پیامی که سال گذشته رهبر شهید بیان کردند، شباهت‌هایی با «منشور روحانیت» امام خمینی (ره) دارد که در سال ۱۳۶۷ و چند ماه پیش از رحلت ایشان صادر شد. امام خمینی(ره) در آن پیام نسبت به آسیب‌هایی همچون «تحجر» و «تجدد» هشدار دادند و این دو جریان را به‌عنوان چالش‌های مهم جامعه و حوزه معرفی کردند.

او هدف از برگزاری این جلسه را گرامیداشت سالگرد صدور پیام تاریخی رهبر شهید انقلاب درباره «حوزه پیشرو و سرآمد» عنوان کرد؛ پیامی که سال گذشته به‌صورت مکتوب منتشر شد و رسالت‌هایی را برای حوزه‌های علمیه و جامعه ترسیم کرد.

نقش تاریخی حوزه در مقابله با استعمار

حریزاوی با اشاره به بیانیه رهبر انقلاب در صدمین سال تأسیس حوزه علمیه قم گفت: در این بیانیه، به تاریخ حوزه و استعمار اشاره شده و این‌که مهم‌ترین ویژگی حوزه در ۱۰۰ سال اخیر، مبارزه با جریان استعمار بوده است. حوزه‌های علمیه در یک قرن اخیر، در کشورهای مختلف اسلامی از جمله ایران، عراق، هند و برخی کشورهای منطقه مدیترانه، در برابر جریان‌های استعماری ایستادگی کرده‌اند. به گفته او، مهم‌ترین نمود این مبارزه و یکی از قدم‌های مهم حوزه علمیه، قیام امام خمینی (ره)، به عنوان فرزند حوزه بود که به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران انجامید. در این بیانیه همچنین به تأسیس حوزه علمیه قم به همت مرحوم شیخ عبدالکریم حائری و ادامه راه او توسط مرحوم آیت‌الله بروجردی اشاره شده است. اما این بیانیه، نقطه عطف را قیام حضرت امام معرفی می‌کند که یکی از مراجع مطرح آن روز حوزه علمیه بوده‌اند.

پنج مأموریت راهبردی حوزه‌های علمیه

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی با اشاره به محورهای اصلی پیام رهبر شهید انقلاب گفت: در این پیام، پنج رسالت مهم برای حوزه‌های علمیه تعریف شده است. نخست این‌که حوزه یک مرکز علمی است، هرچند رهبر انقلاب تأکید دارند که این عنوان کافی نیست و حوزه باید «علمیه و عملیه»؛ یعنی مرکز علم و عمل باشد.

حریزاوی ادامه داد: مأموریت دوم، آن است که حوزه باید مرکز تربیت نیروهای کارآمد، متعهد و مهذب برای تربیت و هدایت دینی و اخلاقی جامعه باشد. سومین محور، قرار گرفتن حوزه در خط مقدم مقابله با دشمن است. چهارمین مأموریت هم این است که حوزه باید مرکز تولید و تبیین اندیشه ناب اسلامی و مرکز ارائه نظامات اجتماعی از جمله نظام سیاسی، خانواده و روابط مبتنی بر فقه و فلسفه و اخلاق باشد.

حریزاوی در توضیح پنجمین محور از رسالت‌های حوزه نیز تصریح کرد: حرکت حوزه همچنین باید به سمت نوآوری‌های تمدنی و آینده‌نگری در چارچوب پیام جهانی اسلام باشد.

ضرورت بازخوانی پیام رهبری

او با دعوت از نخبگان، علما و دانشگاهیان برای بازخوانی این پیام گفت: لازم است در سالگرد صدور این بیانیه، به محورهای پنج‌گانه آن توجه جدی شود و این مطالبات مورد پیگیری قرار گیرد.

حریزاوی افزود: رهبر شهید انقلاب در این پیام به‌ طور مفصل به تبیین و بیان جزئیات پرداخته‌اند به عنوان مثال، به وظایف حوزه در موضوع‌هایی مانند فقه پرداخته‌اند و تأکید کرده‌اند که فقه باید پاسخگوی نیازهای عملی فرد و جامعه باشد و با تحولات عقلانی نسل‌های جدید هماهنگ شود.

نقد وضعیت فعلی حوزه و نظام آموزشی

او ادامه داد: در این پیام، نقدهایی نیز نسبت به وضعیت کنونی حوزه و نظام آموزشی آن مطرح شده است که نیازمند توجه و اصلاح است. همچنین بر مفهوم «بلاغ مبین» تأکید شده و حوزه‌ها موظف به تقویت این رسالت هستند، هرچند هنوز جای کار بسیاری در این زمینه وجود دارد.

تربیت «مجاهد فرهنگی»؛ مأموریت کلیدی حوزه

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی با تأکید بر اهمیت تربیت نیروی انسانی گفت: یکی از نکات کلیدی این پیام، ضرورت تربیت «مجاهد فرهنگی» است. انتخاب این مکان مقدس برای برگزاری نشست نیز در همین راستا بوده است تا نمونه‌ای عینی از این رویکرد به نمایش گذاشته شود.

نقش طلاب در شکل‌گیری گروه‌های جهادی

حریزاوی با اشاره به فعالیت‌های جهادی در کشور گفت: در حال حاضر بیش از ۴ هزار گروه جهادی ثبت‌شده در کشور وجود دارد و هزاران گروه دیگر نیز به‌صورت غیررسمی فعالیت می‌کنند مانند هیأت‌های مذهبی که هیچ‌جایی ثبت نشده‌اند و تعداد آنها بیشتر از هیأت‌های ثبت‌شده است.  بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از این گروه‌های جهادی به همت طلاب و روحانیون جهادی شکل گرفته‌اند که این موضوع نشان‌دهنده نقش مهم حوزه‌های علمیه در عرصه خدمت‌رسانی اجتماعی است.

حوزه؛ موتور ایجاد انگیزه در جامعه

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی ادامه داد: طلاب و روحانیون با حضور میدانی خود، علاوه بر فعالیت مستقیم، موجب ایجاد انگیزه در سایر اقشار جامعه نیز شده‌اند. ما یک وظیفه مهم برای حوزه و روحانیت قائل هستیم و آن، تربیت «مجاهد فرهنگی» و ایجاد انگیزه در دیگران است؛ چرا که حجم وظایف موجود در جامعه به‌ قدری گسترده است که حوزه به‌تنهایی قادر به انجام آن‌ها نیست. حوزه می‌تواند انگیزش ایجاد، افق‌گشایی و آرمان‌سازی کرده و امید را در جامعه تزریق کند.

نقش حوزه در تقویت امید اجتماعی

حریزاوی با اشاره به حضور مردم در صحنه‌های مختلف گفت: امروز شاهد هستیم که مردم با انگیزه بالا در میدان حضور دارند و از کشور، دین و انقلاب خود دفاع می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد که حوزه تا حد قابل‌توجهی توانسته به وظایف خود در ایجاد امید و انگیزه در جامعه عمل کند. لازم است از همه اقشار، به‌ویژه طلابی که در این عرصه‌ها نقش‌آفرینی کرده‌اند، تقدیر و تشکر شود.

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود به راه‌اندازی مراکز معارف اسلام ناب اشاره کرد و گفت: در نشست خبری پیشین که در سرچشمه شهدای انقلاب اسلامی برگزار شد، خبر راه‌اندازی «حوزه‌های معارف اسلام ناب» اعلام شد. تا پیش از ماه مبارک رمضان، حدود ۶۰۰ نقطه در کشور برای تأسیس این مراکز اعلام آمادگی کرده بودند و اکنون این عدد با افزایش ۱۰ درصدی به ۶۶۰ نقطه رسیده است. در طول حدود ۶۰ روز گذشته، نزدیک به ۶۰ مرکز جدید راه‌اندازی شده که به‌ طور میانگین روزانه یک مرکز را شامل می‌شود.

تداوم فعالیت‌های فرهنگی با وجود شرایط دشوار

وی  با تأکید بر تداوم فعالیت‌های فرهنگی تصریح کرد: حوادث تلخ و سنگین اخیر، مانع از ادامه مسیر ترویج معارف دینی نشده و این فعالیت‌ها همچنان با قدرت ادامه دارد. ارائه خوانشی مترقی، جذاب و امیدآفرین از دین، همچنان یکی از اولویت‌های اصلی این مراکز است.

برگزاری دوره‌های «الهیات جنگ»

قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی با اشاره به برنامه‌های آموزشی این مراکز گفت: یکی از اقدامات مهم در این ایام، برگزاری دوره‌های «الهیات جنگ» در سراسر کشور بوده است. این جنگ، از منظر ما یک جنگ صرفا نظامی نیست، بلکه دارای ابعاد اعتقادی و الهیاتی است و دشمنان بر اساس برداشت‌های نادرست و القائات فکری خاص، درصدد مقابله با جهان اسلام هستند.

تأکید بر تقویت پشتوانه فکری جامعه

حریزاوی ادامه داد: در این شرایط، وظیفه ما ارائه مبانی فکری و نظری برای تقویت جبهه فرهنگی و اعتقادی جامعه است. مفاهیمی همچون الهیات فتح، الهیات بعثت، الهیات بیعت، الهیات شهادت، الهیات جهاد و الهیات مقاومت، در قالب چارچوب «الهیات راهبردی» توسط اساتید حوزه و دانشگاه تبیین و ارائه می‌شود.

برگزاری این نشست با سایر نشست‌ها یک تفاوت خیلی مهم داشت. نشستی که قرار بود در مسجد «خامس آل عبا» برگزار شود، به فضای سبزی منتقل شد که کربلای شهدای خیابان «ولی‌زاده» تهران و محل شهادت خانواده شهید رستمی و خانواده‌اش بود و قائم‌مقام سازمان تبلیغات، این مکان را جلوه‌ای از تجلیات انقلاب اسلامی دانست که در آن می‌توان فعالیت‌های جهادی مردم، به‌ ویژه با پیشگامی طلاب و بسیجیان را مشاهده کرد.

منبع: ایسنا