خلق ادبیاتی جدید برای هیات

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، سومین دوره مهرواره «هوای نو» ۱۷ بهمن سال ۱۴۰۳ در تالار وحدت برگزار شد و زمستان 1404 ثبت نام برای مهرواره چهارم ادامه داشت. این مهرواره که از سال 1401 به تقویم هیئات راه یافته، به همت سازمان هیأت و تشکل‌های دینی وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی برگزار می‌شود. «هوای نو» با این قصد پا به میدان گذاشت که نفس تازه‌ای در فضای فرهنگی کشور بدمد. با چنین رویکردی،  مهرواره «هوای نو» با برگزاری سه دوره، سعی داشته ارتباط میان هیأت‌ها و مردم را تقویت کرده، ظرفیت‌های پنهان هیأت‌ها را نمایان کند، فعالیت‌ها و نوآوری‌های آنها را در عرصه‌های مختلف به نمایش بگذارد و بهترین‌های این عرصه را برای الگوسازی تشویق کند. 
هدف از برگزاری سالانه مهرواره «هوای نو» این است که با ارائه طرحی نو و ایجاد تحول در فضای فرهنگی و فعالیت‌های هیأت‌ها، نوسازی و تحول در فضای فرهنگی به وجود آید. واقعیت آن است که مسیر حل بسیاری از مسائل فرهنگی کشور از مسیر مردمی شدن عرصه تبلیغ دین و عمومیت دادن فرهنگ می‌گذرد. در رویداد هوای نو، فرایند استانداردسازی کارهای فرهنگی و معرفی شاخص‌های یک تشکل مردمی موفق در قالب یک هیأت مذهبی، در دستور کار قرار دارد که به الگوسازی در این حوزه کمک می‌کند تا آن دسته از مجموعه‌های فرهنگی مردمی که تازه وارد این میدان شده‌اند، بتوانند از این تجربه‌های ارزشمند استفاده کنند. در سایه این تلاش‌ها، قرار است مراکز فرهنگی مردمی نیز توانمند شوند. 
مهرواره «هوای نو» در گذر زمان کامل‌تر شده و از 3 بخش که در سال نخست داشت، به 5 بخش در دوره سوم این رویداد رسید و حالا برای دوره جدید قرار است با اضافه شدن جایزه ویژه، در قالب 6 بخش برگزار شود. سومین مهرواره در بخش های نهاد هیأت، ارکان هیأت، تولیدات هیأت، فراهیأت، و بخش بین‌الملل برگزار شد. 
یکی از تفاوت‌هایی که مهرواره سوم با دو مهرواره‌ قبلی داشت، جایگزینی واژه «پرچم‌دار» با «برگزیده» بود چرا که با حال و هوای هیأت تناسب بیشتری پیدا می‌کرد و مفهوم ارزنده‌تری را منتقل می‌کرد. به عبارتی، «پرچمدار» به افرادی اشاره دارد که هر کدام، پرچمی از امام حسین را در هیأت خود برافراشته می‌کرد. همچنین مهرواره سوم برخلاف رویداد دوم، علاوه بر داوری ملی، داوری بخش استانی هم به آن اضافه شد و نیز، بعد از طی مسیری پنج ساله در بخش بین‌الملل، سیر خود را آغاز کرد. به عبارتی، رویکر جهانی شدن برای اولین‌بار در سومین رویداد «هوای نو» مطرح شد که بیشتر به هیأت‌های فعال در مراسم اربعین می‌پرداخت و در آن، هیأت‌های فعال در عرصه بین‌الملل شناسایی و معرفی شدند. درباره مهرواره هوای نو و مسیر پیش‌روی این حرکت فرهنگی، با وحید ملتجی، دبیر این مهرواره به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید.

بازطراحی ۲۶ رشته
به واسطه دبیرخانه دائمی، شورای مرکزی همواره در حال رصد و بررسی وضعیت هیئت و مهرواره است. هر سال پس از پایان رویداد، جلسات منظمی برای تحلیل اتفاقات، نقد روندها و بررسی بازخوردها برگزار می‌شود و طراحی سال بعد براساس همین جمع‌بندی‌ها شکل می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین تغییرات امسال، بازنگری در تعداد رشته‌ها بود که تعداد آنها را کاهش دادیم. امسال ۲۶ رشته خواهیم داشت که برخی از آن‌ها جدید و حاصل نگاه نخبگان عرصه هیئت است؛ از جمله موضوعاتی مانند هیئت در مسجد یا هیئت در میدان. این بازطراحی به‌منظور تمرکز بیشتر و ارتقای کیفی صورت گرفته و بناست هر رشته نماینده یک مسیر جدی و مؤثر در فعالیت هیئتی باشد.

تقویت نقش بانوان و توسعه بخش بین‌الملل
از دیگر تفاوت‌های قابل توجه این دوره، پررنگ‌تر شدن حضور بانوان است؛ به‌ویژه در ارکان مدیریتی و محتوایی هیئت‌ها. در حوزه بانوان سه رشته جدید تعریف کرده‌ایم که شامل ستایشگری بانوان (مداحی بانوان)، سخنرانی بانوان و مدیر هیئت بانوان است. این سه رشته نسبت به دوره‌های قبل کاملاً جدید است و نشان‌دهنده توجه ویژه به ظرفیت بانوان در ساختار هیئت است.
بخش بین‌الملل نیز امسال با تغییراتی جدی همراه بوده است. سال گذشته در بخش بین‌الملل یک رشته داشتیم اما امسال سه رشته تعریف کرده‌ایم. این تغییرات عمدتاً ناظر بر هیئت‌های پنج‌قاره است؛ هیئت‌هایی که در کشورهای دیگر شکل گرفته‌اند و فعالیتی منظم و متفاوت دارند. آن دسته از هیئت‌هایی که فضای آن‌ها به رویکرد هوای نو نزدیک‌تر است، مورد توجه ویژه قرار می‌گیرند و امسال در این عرصه نیز پرچمدار خواهیم داشت.

جایزه ویژه «ایران اباعبدالله» 
یکی دیگر از مهم‌ترین تمایزهای امسال، تعریف «جایزه ویژه ایران اباعبدالله» است. این جایزه ناظر به هیئت‌هایی است که در دفاع مقدس ۱۲ روزه و همچنین اتفاقات دی‌ماه اخیر نقش ویژه و درخشانی داشتند و توانستند اتحاد مقدس مردم ایران را نشان دهند. فعالیت‌های این هیئت‌ها بررسی می‌شود و در این بخش نیز یک جایزه ویژه خواهیم داشت. در این دوره، همچون سال گذشته، در هر رشته یک «برگزیده» با عنوان «پرچمدار» معرفی خواهد شد و به این ترتیب، در مجموع ۲۶ پرچمدار در رشته‌های مختلف معرفی می‌شوند.

مخاطبان «هوای نو» 
در میان بیش از صد هزار هیئت فعال در کشور، تنها بخشی از آن‌ها دارای طراحی فرهنگی منسجم و کارکرد پایگاه فرهنگی و دینی هستند؛ نه صرفاً برگزارکننده مراسم. شاید حدود یک‌دهم هیئت‌های کشور از این ویژگی برخوردار باشند. البته هوای نو برای همه هیئت‌هاست و همه می‌توانند شرکت کنند، اما طبیعتاً در این کارزار، هیئت‌هایی حضور می‌یابند که حرفی برای گفتن دارند.
تأکید و اولویت نیز همچنان بر کیفیت بجای کمیت است؛ تعداد ثبت‌نام برای ما اصل نیست؛ کیفیت اهمیت بیشتری دارد. ما یک رویداد هنری و تخصصی هستیم. اطلاع‌رسانی برای همه انجام می‌شود و فضا باز است، اما هیئت داوران هوای نو با دقت و سخت‌گیری آثار را بررسی می‌کنند، چون مسئله ما الگونمایی است و این کار نیازمند شاخص‌های دقیق است.

یک جریان در امتداد سنت
هوای نو صرفاً یک رویداد سالانه نیست، بلکه یک جریان فرهنگی است؛ جریانی که برای ارزیابی میزان اثرگذاری آن باید در بازه‌ای بلندمدت به آن نگریست. فکر می‌کنم دست‌کم یک دهه زمان نیاز باشد تا بتوانیم اثرگذاری این جریان را به‌طور دقیق ارزیابی کنیم. ما با زیست‌بومی روبه‌رو هستیم که بیش از صد هزار هیئت را در بر می‌گیرد و برخی از آن‌ها قدمتی بالای صد سال دارند. هیئت در ایران ریشه‌ای چندصدساله دارد و طبیعی است که تأثیرگذاری بر چنین زیست‌بومی زمان‌بر باشد.
ورود هوای نو به این عرصه با احتیاط و احترام به سنت صورت گرفته و هوای نو در امتداد سنت حرکت می‌کند. قرار نیست به هر قیمتی دستکاری صورت بگیرد. این زیست‌بوم باید ارتقا یابد و بتواند با زبان درست با امروز و آینده کشور، فرهنگ و دین سخن بگوید. شاید مهم‌ترین دستاورد هوای نو خلق یک ادبیات جدید باشد؛ ادبیاتی که آرام‌آرام باید در زیست‌بوم هیئت جای خود را پیدا کند. این ادبیات بر آینده‌نگری تأکید دارد؛ اینکه هیئت نسبت به آینده کشور، فرهنگ و دین نگاه داشته باشد و بر همان اساس خود را طراحی کند و زبان خود را متناسب با آینده شکل دهد. در این مسیر اثرگذار بوده‌ایم، اما در ابتدای راه هستیم و هنوز مسیر طولانی در پیش داریم.