در رویداد سه روزه عهد جهاد چه گذشت؟

سه روز گفت‌وگو، ایده‌پردازی و طراحی عملیات‌های فرهنگی و اجتماعی برای آنکه «خون‌خواهی» از یک موضوع گفتمانی به میدان عمل برسد؛ رویداد «عهد جهاد» با این رویکرد از شنبه چهارم مهرماه در اردوگاه فرهنگی‌تربیتی الزهرا(س) تهران آغاز شد و در طول سه روز، میزبان مدیران کل تبلیغات اسلامی استان‌ها، معاونان فرهنگی، کارشناسان بانوان، کارشناسان قرارگاه نوجوانی دختران، فعالان فرهنگی استانی و راهبران منطقه‌ای بود؛ جمعی که قرار بود در کنار یکدیگر، از ظرفیت بانوان برای شکل‌گیری یک نهضت اجتماعی و گفتمانی استفاده کنند.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، سه روز گفت‌وگو، ایده‌پردازی و طراحی عملیات‌های فرهنگی و اجتماعی برای آنکه «خون‌خواهی» از یک موضوع گفتمانی به میدان عمل برسد؛ رویداد «عهد جهاد» با این رویکرد از شنبه چهارم مهرماه در اردوگاه فرهنگی‌تربیتی الزهرا(س) تهران آغاز شد و در طول سه روز، میزبان مدیران کل تبلیغات اسلامی استان‌ها، معاونان فرهنگی، کارشناسان بانوان، کارشناسان قرارگاه نوجوانی دختران، فعالان فرهنگی استانی و راهبران منطقه‌ای بود؛ جمعی که قرار بود در کنار یکدیگر، از ظرفیت بانوان برای شکل‌گیری یک نهضت اجتماعی و گفتمانی استفاده کنند.
این رویداد با محوریت «خون‌خواهی و نهضت پیشرانی بانوان» برگزار شد و تلاش داشت از سطح بحث‌های نظری عبور کند و به طراحی حرکت‌هایی برسد که بتواند در میدان اجتماعی دیده شود؛ حرکتی که در آن بانوان، به‌ویژه دختران نوجوان، نقش پیشران را برعهده بگیرند و ظرفیت‌های مردمی، فرهنگی، رسانه‌ای، هنری و تبلیغی در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

عهد جهاد؛ آغاز یک حرکت از میدان اندیشه تا میدان عمل
نخستین روز این رویداد با سخنرانی حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، آغاز شد. قمی در این نشست تأکید کرد که «عهد جهاد» نباید به یک نشست نظری یا تدوین یک سند محدود بماند، بلکه باید نقطه آغاز حرکتی گسترده، مردمی و خلاقانه برای شکل‌گیری نهضت پیشرانی بانوان در موضوع خون‌خواهی باشد.

او با تأکید بر ضرورت عبور از مباحث فکری و گفتمانی به سمت عملیات‌های واقعی گفت: «در موضوع شکل‌گیری گفتمان خونخواهی در میان بانوان باید از ظرفیت مباحث فکری و گفتمانی عبور کرد و به روش‌ها و عملیات‌هایی رسید که بتواند در میدان اجتماعی به یک تفاوت محسوس منجر شود.»

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، ایام فاطمیه را نیز فرصتی مهم برای آغاز این حرکت دانست و گفت: «ایام فاطمیه فرصتی بی‌بدیل برای طراحی و اجرای یک حرکت گسترده است. می‌خواهیم شاهد یک نهضت قدرتمند زنانه در ایام فاطمیه در موضوع خونخواهی باشیم؛ حرکتی که با محوریت بانوان و با هدف اثرگذاری گفتمانی و اجتماعی، محدود به قالب‌های مرسوم نباشد.»

در این میان، توجه به دختران نوجوان یکی از محورهای مورد تأکید بود. حجت الاسلام قمی با اشاره به ظرفیت بانوان، به‌ویژه دختران نوجوان، در روایت و تبیین، بر ضرورت بالفعل شدن این سرمایه اجتماعی تأکید کرد و گفت: «در این مسیر دختران نوجوان اولویت ماست. بانوان و به خصوص دختران نوجوان ظرفیت گسترده‌ای در امر روایت و تبیین دارند که باید زمینه بالفعل شدن این سرمایه اجتماعی را مهیا کنیم.»

او همچنین بر استفاده از ظرفیت شبکه‌های اندیشه‌ورزی استان‌ها و مشارکت فعالان میدان در فرآیند طراحی تأکید کرد؛ رویکردی که قرار بود پیوند میان مدیران، ایده‌پردازان، فعالان میدانی، حلقه‌های میانی و مجموعه‌های مردمی را تقویت کند.

‍پس از آن نیز شرکت کنندگان در این رویداد در کلاس های آموزشی مختلفی با موضوعاتی همچون خونخواهی، گفتمان نهضت بانوان، الهیات خونخواهی، عملیات نهضتی و ... شرکت کردند که اساتیدی همچون هانی ایرانمنش، آقای حریزاوی، آقای حقانی، خانم ملک محمدی، خانم جوکار، آقای نائینی و ... در این کلاس ها به سخنرانی و ارائه موضوعات آموزشی پرداختند. 

از مهندسی اجتماعی تا فناوری‌های گفتمان‌سازی

دومین روز «عهد جهاد» با برگزاری مجموعه‌ای از نشست‌های تخصصی دنبال شد. در این روز، مدیران کل، معاونان فرهنگی، کارشناسان بانوان، کارشناسان قرارگاه نوجوانی دختران، فعالان فرهنگی استانی و راهبران منطقه‌ای در نشست‌هایی با محورهای «مهندسی اجتماعی»، «فناوری‌های گفتمان‌سازی نهضتی»، «تحقق گفتمان‌سازی نهضتی» و «گفتمان نهضت بانوان» حضور پیدا کردند.

قرار گرفتن این موضوعات در کنار یکدیگر، مسیر اصلی رویداد را روشن‌تر کرد؛ مسیری که از شناخت میدان و مهندسی اجتماعی آغاز می‌شد و به فناوری‌های گفتمان‌سازی، تحقق این گفتمان و در نهایت نقش‌آفرینی بانوان در یک نهضت اجتماعی می‌رسید.

در این روند، تأکید بر طراحی عملیات‌های گفتمانی، استفاده از ظرفیت مناسبت‌های ملی و مذهبی و هم‌افزایی میان مجموعه‌های مختلف، از محورهای اصلی بحث‌ها بود؛ به‌ ویژه آنکه هدف رویداد، طراحی حرکت‌هایی بود که بتواند از ظرفیت مردم و «جانفدایان» به‌عنوان سرمایه اصلی حضور اجتماعی بهره بگیرد.

روز پایانی؛ از طراحی تا عهدی برای یک عملیات گسترده

سومین روز رویداد، دوشنبه ششم مهرماه، با برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور حجت‌الاسلام عزت زمانی و آقای لطفعلی‌زاده در جمع کارشناسان بانوان استان‌ها و مدیران کل استان‌ها دنبال شد و پس از آن، مراسم اختتامیه برگزار شد.
با پایان این سه روز، «عهد جهاد» در حالی به ایستگاه پایانی رسید که مسئله اصلی آن همچنان یک پرسش عملیاتی بود: چگونه می‌توان ظرفیت بانوان و به‌ویژه دختران نوجوان را از یک ظرفیت بالقوه به نیرویی فعال در میدان روایت، تبیین و کنش اجتماعی تبدیل کرد؟
 
پاسخ این رویداد در تأکید بر ایده‌پردازی، میدان‌داری مردم، هم‌افزایی مجموعه‌ها و تبدیل ایده به عملیات شکل گرفت؛ رویکردی که قرار است تجربه‌های گذشته را ببیند، نقاط قوت را تقویت و آسیب‌ها را شناسایی کند، اما اجازه ندهد آسیب‌شناسی جای ایده‌پردازی و اقدام را بگیرد.
به این ترتیب، «عهد جهاد» با پایان سه روز نشست و گفت‌وگو، به جای پایان یک برنامه، بر آغاز یک مسیر تأکید کرد؛ مسیری که قرار است ایده‌ها را از ذهن به زمین بیاورد و ظرفیت بانوان، دختران نوجوان، فعالان فرهنگی و مجموعه‌های مردمی را در طراحی و اجرای عملیات‌های گفتمانی و اجتماعی به میدان بیاورد.