بنیاد نوجوان | مروری بر تشكل‌های دختران حاج قاسم در مقام كنشگران اجتماعی

ما فرزندان شهید سلیمانی هستیم

بنیاد نوجوان | مروری بر تشكل‌های دختران حاج قاسم در مقام كنشگران اجتماعی

ما فرزندان شهید سلیمانی هستیم

“دختران حاج قاسم” یک تشکل دانش‌آموزی است که با هدف تربیت مدیران زن انقلابی و فعال در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی کشور ایجاد شده است. ورود به این دوره تنها از طریق گزینش دختران فعال و با استعداد حاج قاسم صورت می‌گیرد. این دوره سالانه یک بار پذیرش دارد و شرکت‌کنندگان طی ۲ تا ۳ سال به صورت هدفمند مراحل رشد و پیشرفت را طی می‌کنند.

ما فرزندان شهید سلیمانی هستیم

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، در انقلاب اسلامی نوجوانان و بالاخص دختران، نقش آفرین و عهده دار وظایف مهمی در رشد و پیشرفت کشور هستند. آنها در گام دوم انقلاب، تمدن نوین اسلامی را تحقق می‌بخشند. تشكل دختران حاج قاسم الگوی ویژه‌ای برای تربیت دختران فرمانده فرهنگی است؛ دخترانی که وظیفه خود می‌دانند جامعه را بسازند و مسائل اجتماعی دغدغه آنهاست. مشکلات را شناسایی کرده و برای آن راهکار اندیشیده و اقدام عملی برای حل آن مشکل داشته باشند. دختران حاج قاسم، جبهه بزرگی از کنشگران اجتماعی حاضر در میدان است که در تشکل‌های نوجوانی سراسر کشور فعالیت می‌کنند.

دختران حاج قاسم، فرماندهان دختر انقلاب اسلامی هستند. هدف از ایجاد ایت نشكل دانش‌آموزی، تربیت مدیرانی است که می‌توانند بصورت جدی و اثرگذار نقش‌آفرینی کرده و آمادگی‌های لازم را برای ورود به عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی کشور کسب کنند. ورود در این دوره از طریق گزینش و جذب تعداد محدودی از دختران حاج قاسم فعال و با استعدادی است که در طول دوره رشد، شناسایی شده و از آنها برای حضور دعوت بعمل آمده است. این دوره یک مرتبه در سال پذیرش دارد و شرکت کنندگان ۲ الی ۳ سال بصورت هدفمند مراتب رشد و ترقی را طی می‌كنند. در صفحات پیش روی، بیشتر درباره تشكل دختران حاج قاسم می‌خوانیم.

 

تلاش برای گسترش کنشگری دختران

معصومه نعمتی
مسئول معاونت دختران بنیاد ملی نوجوان

نوجوان دنبال دیده شدن است؛ دوست دارد به همه دنیا بگوید که چقدر مهم است. نوجوان راه‌های مختلف برای رسیدن به مسیر ایده‌آل زندگی خود را دنبال می‌کند. اگر بتوانیم به نوجوان در زندگی،  هدف و جهت بدهیم، هویت خود را پیدا می‌کند، ظرفیت‌های خود را می‎شناسد و می‌فهمد که چقدر می‌تواند در عرصه اجتماعی موفق باشد.
به طور کلی معاونت دختران در بنیاد ملی نوجوان، متمرکز بر فعالیت‌های کنشگری دختران است. مجموعه فعالیت‌های این معاونت ارتباط‌‌گیری و شبکه‌سازی کنشگری اجتماعی دختران نوجوان است که توانسته اقشار مختلفی از مخاطبان دختر را تحت پوشش قرار داده و متناسب با نیازهای ایشان، برای آن‌ها بستر کنشگری را فراهم آورد. براساس سیاست‌ها و مأموریت‌های سازمانی، این معاونت تلاش می‌کند تا فارغ از نوع نگرش و طبقه‌بندی اجتماعی دختران، نگاه جامعی به مسئله کنشگری داشته و بتواند برای اقشار مختلف دختران برنامه‌های کاربردی و عملیاتی در سطح ملی و بعضاً فراملی طراحی و اجرا نماید.
یکی از کلان طرح‌های اجرایی و عملیاتی معاونت دختران بنیاد نوجوان که از اواخر سال 1398 اجرایی شد، طرح دختران حاج قاسم است که هم اکنون حرکت جبهه‌ای خود را در داخل مرزهای ایران و حتی فراتر از آن پیش می‌برد تا تصویر درستی از دختر کنشگر انقلابی ایرانی را به جهانیان عرضه نماید.  
جبهه دختران حاج قاسم، عرصه کنشگری اجتماعی دختران انقلاب اسلامی است؛ جبهه‌ای از دختران نوجوان ۱۵ سال به بالا که در سراسر کشور، ضرورت حضور اجتماعی را درک کرده و در کنار دیگر نقش‌های خود (دختری، همسری، مادری، خواهری)، دوشادوش دیگر مردم، احساس وظیفه نموده و برای رشد و پیشرفت کشور تلاش نموده و در زمینه حل خرده مسائل کشور اقدام می‌نمایند.  در جبهه دختران حاج قاسم نیز نوجوان می‌فهمد که چقدر مهم است، در عرصه اجتماعی قرار می‌گیرد و از لحاظ دانش، بینش، مهارت و معرفت اغنا می‌شود. اعضاء علاوه بر فعالیت‌های اجتماعی، هر هفته بایدکتاب، نهج البلاغه و قرآن بخوانند، ورزش، آشپزی و کارهای هنری انجام بدهند و در کلاس‌های مختلف شرکت کنند. نوجوان با این تنوع برنامه‌ها،‌ همزمان از نظر شخصی، خانوادگی و اجتماعی به رشد و نقش‌آفرینی می‌پردازد و برای ادامه فعالیت انگیزه می‌گیرد.
دختران حاج قاسم با شناخت ضرورت‌ها و میدان، وارد عرصه‌های اجتماعی می‌شوند و به عنوان فرماندهان فرهنگی دختر انقلاب اسلامی زمینه حرکت‌های مردمی را فراهم می‌آورند؛ دختران حاج قاسم مسیر رشد و پیشرفت دختران انقلاب اسلامی است.
شروع این مسیر با رویدادهای سه روزه‌ای است که دختران به صورت عملی چگونگی فعالیت موثر فرهنگی و اجتماعی را می‌آموزند اما بخش اصلی فعالیت‌های این جبهه، پس از رویدادهاست که دوره رشد دختران حاج قاسم، آغاز می‌شود .
این دوره جذاب در چهار محور بینشی و دانشی، مهارتی، معرفتی و فعالیتی دختران را رشد می‌دهد و مخاطبان به صورت کاربردی برای حضور در اجتماع و عهده‌داری مسئولیت‌های خانوادگی آماده می‌شوند.
هم زمان با ورود در دوره رشد، تشکل هر گروه شکل می‌گیرد و دختران حاج قاسم، به عنوان فرماندهان آینده، به صورت عملی در موقعیت‌های مختلف اجتماعی حاضر شده و مسائل محله و منطقه خود را حل می‌نمایند. این فعالیت‌ها ادامه‌دار  بوده و در قالب‌های مختلف عملیاتی در مناسبت‌ها و ضرورت‌های مختلف، توسط خود اعضای هر گروه طراحی و اجرا می‌شود. مربیانی نیز از هر شهرستان و استان، عهده‌دار پشتیبانی محتوایی و تسهیلگری فعالیت‌های دختران هستند.
در طی مراحل رشد، دختران حاج قاسم در برنامه‌های مختلفی از جمله دوره‌های تخصصی شیرین بیان، روایت راه و سوزن طلایی شرکت کرده و عضوی از خانواده بزرگ دختران حاج قاسم می‌شوند. همچنین در طول فعالیت‌ها و کارویژه‌ها، سالانه برنامه‌های هویتی ملی برای دختران برگزار می‌شود؛ از مهمترین رویدادهای ملی کاروان دختران اربعین ساز و نقش من هستند.  



نگاهی داده‌نگر به فعالیت‌های طرح دختران حاج قاسم 
حضور دختران انقلابی در صحنه جامعه

* دختران حاج قاسم چه کسانی هستند؟
جبهه دختران حاج قاسم، یک حرکت تشکلی در سراسر کشور است که الگوی فعالیت اجتماعی نوجوان امروزی را ترسیم می‌کند؛ یعنی چارچوب و شکل حضور دختران نوجوان در اجتماع در کنار دیگر نقش‌هایش. 

* در جبهه دختران حاج قاسم چه فعالیت‌هایی انجام می‌شود؟
دختران مناطق مختلف، در گروه‌هایی به حل مسئله پرداخته و با کنشگری هدفمند فرهنگی تربیتی، در تبیین گفتمان انقلاب اسلامی به نسل نوجوان دختر اقدام می‌کنند. 

* فعالیت جبهه دختران حاج قاسم از چه زمانی شروع شد؟
بهمن ماه سال 1398 

* چرا حضور اجتماعی زنان و دختران حائز اهمیت است؟
1 - گام دوم انقلاب متعلق به نوجوانان و جوانان است.  
2 - زنان موثرترین عنصر جامعه هستند چرا که همیشه نیمی از هر جامعه هستند که نیم دیگری از جامعه را تربیت می‌کنند.

* چگونه دختران به جبهه دختران حاج قاسم وارد می‌شوند؟ 
1- رویدادهای استانی و شهرستانی؛ کمک به توسعه گفتمان دختران حاج قاسم در کل کشور 
شیوه‌های برگزاری؛ رویدادهای یک روزه، دو روزه و سه روزه استانی 
2- مدارس صدرا؛ ویژه دانش‌آموزان سال دوازدهم مدارس صدرا 
سالانه تعدادی دانش‌آموز مدارس صدرا از طریق دوره دختران حاج قاسم ویژه مدارس صدرا و رویدادهای استانی و شهرستانی وارد جبهه دختران حاج قاسم سلیمانی می‌شوند که در اکثر مواقع در فعالیت‌های تربیتی و پرورشی مدارس مشارکت کرده و به کمک مدیران و طلاب مدارس می‌روند.

* مخاطبان دختران حاج قاسم در چه رده سنی هستند؟
دختران 15 تا 22 سال 

*محورهای رشد و توانمندسازی در جبهه دختران حاج قاسم
1- رشد فعالیتی 
2- رشد مهارتی 
3- رشد معرفتی و دانشی 
4- رشد بینشی 

* فرآیند تربیت مدیران در دختران حاج قاسم 
1- ایجاد عرصه برای فعالیت به قرارگاه و دختران 
2- ایجاد فرصت میدان‌داری به دختران 
3- توجه به ویژگی جنسیتی زنان در صحنه 
4- نقش دادن به تمام کنشگران در صحنه 
5- هدایت، حمایت و پشتیبانی تمام کنشگران

* گام‌های آموزش در جبهه دختران حاج قاسم
1- شناسایی ( اقلیم، مخاطب، سن، توانایی و استعداد، امکانات و بودجه)
2- طراحی و بوم طراحی
3- عملیات
4- ارائه و بازخوردگیری

*مراحل پیشرفت در جبهه دختران حاج قاسم
1- پیش رویداد مجازی
2- رویدادهای حضوری استانی یا شهرستانی 
3- برگزاری دوره رشد برای توانمندی بیشتر
4- معرفی به معاونت دختران بنیاد ملی نوجوان
5- بررسی توانمندی‌های منتخبین هر استان
6- معرفی تعداد محدودی از دختران سراسر کشور برای تربیت فرماندهان و مدیران جوان زن انقلاب اسلامی 


* رویدادهای تخصصی دختران حاج قاسم 
1- شیرین بیان؛ تقویت مهارت فن بیان و انتقال محتوا برای عمل به ماموریت مهم جهاد تبیین گفتمان انقلاب اسلامی
2- روایت راه؛ ایجاد اندیشه مبتنی بر اصول دین از طریق آموزش کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» و یادگیری آن
3- نقش من؛ آموزش مراحل فعالیت در فضای مجازی و فعالیت رسانه‌ای
4- سوزن طلایی؛ ارائه الگوی مد و پوشاک ایرانی اسلامی توسط خود دختران و ایجاد شبکه فروش و خوداتکایی تشکل‌ها
5- کاروان دختران حاج قاسم؛ کنشگری فرا ملی دختران در سطح بین‌الملل در عرصه تبلیغ گفتمان انقلاب اسلامی 
6- نقش من؛ کنشگری رسانه‌ای دختر انقلاب اسلامی در تبیین پیام انقلاب اسلامی در بسترهای رسانه‌ای و فضای مجازی 
7- دختران اثرگذار؛ مختص دخترانی که در مواجهه با مسائل کشور و محیط پیرامون خود منفعلانه عمل می‌کنند و شاید خود را شریک پیشرفت‌های کشور نمی‌دانند. کار ویژه دیگر دختران اثرگذار، استفاده از ظرفیت‌های نخبگان در برنامه‌ها و رویدادهای مختلف ویژه دختران منفعل است.

تشكل دختران حاج قاسم در يك نگاه

 ۲۰۰۰ دختراثرگذار
 ۲۰۰ رویداد برگزار شده در سال ۱۴۰۳ 
۷۰۰/۰۰0 نفر مخاطب دختران حاج قاسم
 ۳۲ قرارگاه فعال
 ۴۰۰ قرارگاه شهرستانی
 ۵ تعداد رویداد ملی برگزار شده در سال ۱۴۰۳


همراه با دختران اربعين‌ساز
پیاده‌روی اربعین از جمله بسترهای هویت‌ساز است و می‌تواند مولفه‌های مهمی از هویت نوجوانان را شکل دهد. هویت حسینی که در بستر پیاده‌روی اربعین حاصل می‌شود، بر پایه ایمان، عشق، جهاد، فداکاری و مقاومت در راه خداوند خواهدبود چنانکه سردار شهید حاج قاسم سلیمانی در جمله معروف خود می‌گوید «ما ملت امام حسینیم».
معاونت دختران بنیاد ملی نوجوان برای تداوم خط و راه حسینی و حماسه زینبی از سال 1398، اقدام به راه‌اندازی کاروان دختران نوجوان پیاده‌روی اربعین، تحت عنوان (دختران اربعین‌ساز) كرده است. دختران اربعین ساز، نوجوانان کنشگر این مرز و بوم هستند که به تاسی از حرکت تاریخی و حماسه‌ساز زنان عاشورایی به خصوص حضرت زینب سلام‌الله‌علیها، وظیفه خود می‌دانند در پیاده‌روی اربعین حضور پیدا کرده و اقدام به نقش‌آفرینی کنند. آنها در طول مسیر، علاوه بر دستیابی به هویت دینی و انقلابی خود، به کنشگری و تولید روایت در زمینه زائران و خادمان ایرانی و عراقی به خصوص دختران و زنان در مشایه می‌پردازند. 
در این راستا معاونت دختران، در حوزه اربعین نوجوانی (ویژه دختران) با ارائه یک الگوی تجربه شده، می‌تواند ظرفیت زیادی در کل کشور برای تسهیل زیارت اربعین دختران و کنشگری آنان در این مسیر ایجاد کند. تاکنون بیش از ۲۰۰ روایت مکتوب و تصویری از دختران اربعین‌ساز تولید شده است.


یک روایت از دختران اربعین‌ساز

پشت صحنه تاثیرگذار
فاطمه امراللهی
استان کرمان، شهرستان زرند
درطول تاریخ نام مردان در تمام عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و... بیشتراز زنان درخشیده است؛ تعداد زنانی که دراین عرصه‌ها حضور داشته‌اند، بسیار محدود بوده و پشت صحنه معرفی شده‌اند؛ پشت صحنه‌ای تاثیرگذار. حضور زنان به شکل‌های گوناگون دراجتماع، امری جدید نیست، بلکه آن‍ها همیشه در طول تاریخ حضور فعال و پرشور داشته‌اند و تاثیرات زیادی تا به امروز از خود به جای گذاشته‌اند. 
حضور زنان در پیاده‌روی اربعین که یک نهضت جهانی است، بسیار اثرگذار است؛ بانوانی که همیشه پشت صحنه می‌ماندند. زنان نه‌تنها به عنوان زائر در این نهضت بین‌المللی حضور پیدا می‌کنند، بلکه به عنوان یک مدیر کاروان، موکب‌دار، پرستار، مادر وهمسر خانواده نقش ایفا می‌کنند و  با همه لطافت‌ها، ظرافت‌ها، احساسات خود به طرز شگفت‌انگیزی موثر، مدبر هستند. این نشان‌دهنده الگوی سوم زن مسلمان در جهان است. حضور زن ایرانی در این راهپیمایی نشان داد که هم می‌تواند محترم باشد، و هم حیا وعفت داشته باشد و درکنار همه این‌ها، درمیدان اجتماع و بین‌الملل، تاثیر‌گذار باشد.
بانوان به فکر دیده شدن و امتیاز گرفتن نیستند، بلکه به فکر انجام وظیفه و مسئولیت در برابر امام خود هستند، اما در این مسیر لازم است حق آنان احقاق شود تا زن ایرانی الگویی شود برای جوامع، اقوام و ملل‌های دیگر به خصوص خانواده‌ها و مادرها، که با رعایت حیا، عفت توانسته‌اند، در سطح جامعه و بین‌الملل بدرخشند.


دختراني كه مي‌خواهند اثرگذار باشند
دختران اثرگذار، دختران نوجوان و کنشگر این مرز و بوم هستند که شاید در نگاه اول جنس فعالیت‌هايشان کمی با دختران حاج قاسم تفاوت‌ داشته باشد اما هویت ملی در این دختران پررنگ بوده و دلسوز ایران و ایرانی هستند. این دختران در سراسر کشور مشغول کنشگری در حوزه‌های مختلف بوده و برای دیده شدن و شناساندن پیشرفت‌ها و رویش‌ها تلاش می‌کنند. 
معاونت دختران بنیاد ملی نوجوان برای این سرمایه‌های نخبگانی برنامه داشته و در گام اول برای جذب، شناسایی و رصد این دختران آن‌ها را به اردو‌های روایت پیشرفت دعوت می‌كنند. این گروه‌ها از دستاوردهای کشور بازدید کرده و به روایت این پیشرفت‌ها می پردازند. 
هدف از تشکیل جبهه دختران اثرگذارآن است كه دختران نوجوان توانمند و موثر برای سربلندی وطن خود با یکدیگر هم‌افزایی داشته و با طراحی برنامه‌های مختلف، گام‌هایي جدی بردارند. در اولین رویداد دختران اثرگذار، هزار نفر از این جمع دوست داشتنی از سراسر ایران و حتی در سطح بین الملل، در گهرپارک شهرستان سیرجان دورهم جمع شدند تا از معدن بزرگ گل‌گهربازدید كنند. تا امروز این دختران از مصادیق پیشرفت، همچون کارخانه‌هاي مختلف، معادن، صنایع هوا و فضا، کشتی‌رانی ومجموعه‌هايي از اين دست بازدید كرده و روایت‌های بسیار زیبایی در قالب‌های متنوع از اين بازديد توليد كرده‌اند.
در حقیقت دختران اثرگذار، نوجوانان نخبه این مرز و بوم هستند که همیشه دغدغه نقش‌آفرینی هنرمندانه همراه با ظرافت‌های دخترانه را در سر پرورانده و ضمن کنشگری خود در این مسیر، همواره روایتگر ارزش‌ها و سرمایه‌های ایران اسلامی خواهند بود.


یک روایت از دختران اثرگذار

کاش برای بقیه خوب روایت کنیم 
مهشید صالحی
استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان بروجن، شهرگندمان
قصه از اینجا شروع شد که سر کلاس نشسته بودیم. مربی پرورشی وارد کلاس شد و در مورد یک مسافرت چند روزه صحبت کرد.
گفت اگر موافق باشید برویم جایی که من آرزوی رفتن به آنجا را داشتم و دل توی دلم نبود. بالاخره با تلاش‌های پی‌درپی و خواهش و تمناهای زیاد، خانواده را برای رفتن به این سفر راضی کردم. اینقدر خوشحال بودم که انگار کل دنیا از آن من بود...
راهی جاده شدیم؛ سفر به شهر شهیدپرور سیرجان استان کرمان؛ سفر به پارک گل گهر.
چند ساعتی که در جاده بودیم چیزهایی که به چشمم می‌خورد و تماشا می‌کردم، تمام ذوقم را کور کرده بود. دشت کویر، دشتی خشک و بی‌آب و علف. با خود می‌گفتم این بود جایی که آرزوی رفتن به آن‌جا را داشتم؟ اما هنگامی که به مقصد رسیدیم آنقدر محو زیبایی‌های آن شدم که خستگی کل راه از بدنم در رفت.
مقصد ما پارک گل گهر بود و برای من فراتر از یک سفر بود؛ سفری که در آن دنیای جدیدی از ایران را به نظاره نشستم و تجربه‌های جدیدی بدست آوردم و آن‌جا را از جنبه‌های متفاوت مشاهده کردم. این دهکده زیبا و منحصر به فرد از تکنولوژی‌های پیشرفته و به‌روز دنیا برخوردار بود که می‌توانم بگویم شاید تنها جایی بوده باشد که هم از زیبایی و هم از تکنولوژی‌های فراوان برخوردار است.
در بازدید از معدنِ گل گهر نیز، از بزرگ‌ترین معدن شناخته‌شده سنگ آهن خاورمیانه دیدن کردیم و از نزدیک شاهد تلاش بی‌وقفه مهندسان و کارگران ایرانی بودیم. آنقدر کارشان سخت بود که من با تمام وجود خستگی‌شان را حس می‌کردم.
در بازدید از موزه دفاع مقدس، از نزدیک فضای عملیات کربلای ۵ دوران جنگ را مشاهده می‌کردیم، آنقدر آن فضا معنوی و زیبا بود که برایم بهترین و خاص‌ترین تجربه شد. وقتی درآن‌جا قدم برمی‌داشتم حس می‌کردم در آن دوران هستم.
و در آخر در این سفر فهمیدم که ایران و ایرانی چه ظرفیت‌های بزرگ و خوبی دارد که ما از آن غافلیم؛ کاش برای بقیه خوب روایت کنیم، تا دشمنان ما را بد روایت نکنند.

2025-11-05

تعداد بازدید: 14

پربازدیدترین‌ها

جدیدترین‌ها

برگزیده‌ها

ایران
آیکون توانخواهان

T

T