تجمعاتی فراتر از شعار؛ وقتی قرآن به «جهت‌دهنده میدان» تبدیل شد

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی،  در روزهایی که هم‌زمانی «رمضان» و «جنگ» فضای اجتماعی کشور را در وضعیتی خاص و متفاوت قرار داد، میدان‌های شهری به صحنه‌ای از هم‌افزایی ایمان، مقاومت و حضور مردمی تبدیل شدند؛ حضوری که تنها به شعار و اجتماع محدود نماند و تلاش شد با تکیه بر مفاهیم عمیق دینی، به «بینش» و «جهت» نیز مجهز شود. در این میان، اداره کل راهبری زیست‌بوم فرهنگی شهر تهران با طراحی و اجرای برنامه‌های میدانی، کوشید این حضور را از سطح هیجان به سطح آگاهی ارتقا دهد؛ به‌ویژه در بخش قرآنی که نقش آن در این ایام، پررنگ‌تر و راهبردی‌تر از همیشه دنبال شده است.

در همین راستا، محمد ایرانشاهی، رئیس اداره قرآنی راهبری زیست‌بوم فرهنگی شهر تهران در گفت‌وگویی، به تشریح ابعاد مختلف این فعالیت‌ها پرداخته است.

زیست‌بوم قرآنی در میدان؛ از تلاوت تا تبیین

ایرانشاهی با اشاره به نقش‌آفرینی بخش قرآنی در این ایام می‌گوید: حضور پرشور مردم در میادین و خیابان‌ها برای حمایت از نظام جمهوری اسلامی ایران و رسوا کردن دشمن، واقعاً چشم‌نواز بود. از همان ابتدا، جامعه قرآنی در این تجمعات به‌عنوان پرچم‌دار نقش‌آفرینی می‌کرد.

او تأکید می‌کند: با توجه به آغاز «نهضت زندگی با آیات»، این بار طرح در میادین به شکلی نوین اجرا شد. قاریان، حافظان و اساتید تدبر و تفسیر، ضمن تلاوت آیات، به تبیین پنج آیه محوری با موضوع مقاومت و استقامت پرداختند. هدف این بود که پیام قرآن نه‌تنها در قالب صوت، که در عمق جان و فهم مردم نفوذ کند و هم‌زمان هم دلگرمی‌بخش باشد و هم راهگشا.

وی درباره شکل‌گیری این ایده توضیح می‌دهد: ایده شکل‌گیری این بخش از همان روزهای اول تجمعات مردمی و احساس نیاز به هدایت معنوی فضا شکل گرفت. جامعه قرآنی تهران خودجوش پیشقدم شد و ما در اداره قرآنی، این حرکت را ساماندهی و گسترش دادیم. هدف اصلی، تبدیل هیجان لحظه‌ای به بینش ماندگار بود؛ می‌خواستیم مردم بدانند که پایداری آنان ریشه در تعالیم قرآنی دارد و این مسیر، مسیر نور و پیروزی است.

۸۰ چهره قرآنی در میدان

رئیس اداره قرآنی راهبری زیست‌بوم فرهنگی شهر تهران درباره ترکیب نیروهای فعال در این طرح می‌گوید: در حال حاضر، این طرح با مشارکت ارزشمند ۸۰ نفر از فعالان و چهره‌های برجسته قرآنی در حال اجراست.

او ادامه می‌دهد: این افراد شامل ۱۰ نفر از قاریان بین‌المللی و کشوری، ۳۰ نفر از قاریان استانی و منطقه‌ای، ۳۰ نفر از حافظان قرآن و ۱۰ نفر از اساتید تفسیر و تدبر هستند.

از آغاز تجمعات تا استمرار در کنار مردم

ایرانشاهی با اشاره به زمان‌بندی اجرای این برنامه‌ها می‌گوید: این برنامه‌ها از همان روزهای ابتدایی شکل‌گیری تجمعات مردمی، به‌صورت خودجوش در چند میدان کلیدی آغاز شد.

او تأکید می‌کند: با استقبال چشمگیر مردم و هماهنگی‌های بعدی با میدان‌داران و مسئولین مردمی، فعالیت‌های قرآنی به‌ تدریج به دیگر میادین و نقاط تجمع نیز تسری پیدا کرد. ما تا زمانی که این گردهمایی‌های پرشور و مردمی ادامه داشته باشد، با تمام توان در کنار مردم خواهیم بود و در خدمت این حرکت عظیم هستیم.

«زندگی با آیه‌ها»؛ نقشه راه قرآنی در دل بحران

وی درباره محتوای برنامه‌های اجرایی توضیح می‌دهد: فعالیت‌ها شامل قرائت آیات و تبیین آیات محوری مقاومت توسط قاریان، حافظان و اساتید تفسیر و تدبر است.

ایرانشاهی با اشاره به چارچوب این برنامه‌ها می‌گوید: در شرایط حساس تقابل جبهه حق و باطل، پویش «زندگی با آیه‌ها» برای تبیین وضعیت امروز جامعه، منظومه‌ای از آیات قرآن را به‌عنوان نقشه راه معرفی کرده است؛ طرحی که بر پایه پنج محور اصلی و چند محور تکمیلی، امید، استقامت و تحلیل قرآنی شرایط را برای جامعه تبیین می‌کند.

او در تشریح این محورها می‌افزاید: محور نخست، امیدآفرینی در برابر جنگ روانی است؛ جایی که قرآن کریم مؤمنان را به استقامت و پرهیز از سستی فرا می‌خواند: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ» (آل‌عمران: ۱۳۹).محور دوم، تأکید بر نصرت قطعی الهی است؛ وعده‌ای روشن که در آن آمده است: «وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ» (حج: ۴۰).

به گفته او، محور سوم به تضرع، دعا و تقویت معنویت در دل سختی‌ها اختصاص دارد؛ همان‌گونه که در دعای رزمندگان جبهه حق آمده است: «رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ» (بقره: ۲۵۰).

وی ادامه می‌دهد: محور چهارم، توجه به برکات نهفته در دل بحران‌هاست؛ آنجا که قرآن یادآور می‌شود: «وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ» (بقره: ۲۱۶). و در نهایت، محور پنجم به فرصت‌های نهفته در دل دشواری‌ها اشاره دارد؛ مفهومی که در این آیه به‌روشنی بیان شده است: «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا» (انشراح: ۵).

اثرگذاری میدانی؛ از کلاس قرآن تا شبکه‌سازی مردمی

رئیس اداره قرآنی راهبری زیست‌بوم فرهنگی شهر تهران درباره اثرگذاری این حضور می‌گوید: معمولاً با حضور چهره‌های بین‌المللی و اساتیدی که قبلاً مردم در جلساتشان شرکت کرده بودند، اطلاع‌رسانی به‌صورت منسجم انجام می‌شد و مردم حضور پیدا می‌کردند.

او ادامه می‌دهد: در برخی میادین و اجتماعات، کلاس‌های قرآنی توسط اساتید برگزار می‌شد و دوستان قرآنی نیز به‌صورت شبکه‌ای با یکدیگر در ارتباط بودند و در تجمعات همدیگر حضور پیدا می‌کردند.

چالش‌ها؛ از فضای احساسی تا نیاز به تبیین

ایرانشاهی با اشاره به چالش‌های این مسیر می‌گوید: در مسیر اجرا، با دو چالش اصلی مواجه بودیم که خوشبختانه با همراهی مردم و فعالان برطرف شد.

او توضیح می‌دهد: در روزهای اول، فضای میادین بیشتر متمرکز بر شور، شعار و پرچم‌گردانی بود و فرصت کافی برای تبیین عمیق فراهم نمی‌شد. از سوی دیگر، برای بسیاری از قاریان و حتی برخی اساتید، هنوز بیان تبیینی و تفسیر کاربردی آیات در کنار تلاوت جا نیفتاده بود و تمرکز بیشتر بر قرائت فنی قرار داشت.

قرآن؛ از متن مقدس تا راهنمای زندگی

وی در جمع‌بندی تأثیر این حرکت می‌گوید: تأثیر این حضور بسیار مثبت و عمیق بود. مردم با شنیدن آیات قرآن، به‌ویژه وقتی در جمعی یکپارچه و همدل قرائت و تفسیر می‌شد، درک می‌کردند که قرآن فقط کتاب متون کهن نیست، بلکه نقشه راه امروز زندگی آن‌هاست.

او تأکید می‌کند: بازخوردهای مکرری داشتیم؛ بسیاری پس از جلسات به ما مراجعه می‌کردند و می‌گفتند «تاکنون این آیات را اینگونه درک نکرده بودیم».

ایرانشاهی با اشاره به سطوح مختلف این اثرگذاری می‌افزاید: در سطح عاطفی، آیاتی که خوانده می‌شد، اضطراب را کاهش داده و آرامش ایجاد می‌کرد. در سطح شناختی، درک مردم از پایداری تغییر کرد و به فرصتی برای رشد تبدیل شد. و در سطح رفتاری، همین جمع‌های قرآنی به کانون‌های خودجوش کمک‌رسانی در محلات تبدیل شدند.

او در پایان می‌گوید: در یک کلام، قرآن در این فضا از یک متن مقدس روی طاقچه، به یک همراه زنده و راهنمای عمل در زندگی روزمره مردم تبدیل شد.

منبع: وطن امروز